Vaten
|
|
Communicerende
Vaten |
|
"... vaten die onderling zo zijn verbonden dat vloeistoffen van het ene vat naar het andere vat kunnen stromen. De vloeistofniveaus liggen alle op hetzelfde horizontale niveau ..."
Wat zijn communicerende vaten
Dit zijn twee of meer buizen of vaten die aan de onderkant via 1 of meer buizen met elkaar zijn verbonden.
Als een van de buizen wordt gevuld met een vloeistof, dan zal automatisch de andere buis zich ook vullen met die vloeistof. Het vloeistofpeil (de hoogte) zal overal gelijk zijn (zie foto in de titel). Pas als de verbindingsbuisjes te nauw worden kan er een niveauverschil optreden omdat de vloeistof niet meer door die buisjes kan stromen (blijft 'kleven' aan de wand van de buis).
Alle wereldzeeën staan met elkaar in verbinding, zodat het waterniveau overal gelijk is.
Niveauverschillen tussen de wereldzeeën kunnen ontstaan door
- verschillen in zoutgehalte (de dichtheid verandert daardoor),
- luchtdrukverschillen
- temperatuurverschillen
- getijden (eb en vloed).
Er een niveauverschil tussen de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee (bij
de Straat van Gibraltar), dat komt door verschillen in zoutgehalte. In de
Middellandse zee is de aanvoer van zoet water klein in vergelijking met de
afvoer in de vorm van verdamping. Het gevolg is dat het zoutgehalte groter is
dan in de Atlantische Oceaan, en het water een grotere dichtheid heeft. Het
niveauverschil dat hierdoor ontstaat, kan niet worden opgeheven door aanvoer van
water via de nauwe Straat van Gibraltar. De zeeën zijn geen communicerende
vaten.
Water halen is bij ons geen karwei meer. Een eenvoudige draai aan de kraan en wij hebben water. Via een ondergronds leidingnet komt het water uit de watertoren tot in de woning. Wat er gebeurt, kan je met een eenvoudig proefje onderzoeken:
De Wet van Pascal
"... een druk uitgeoefend op een deel van een vloeistof, plant zich in alle richtingen voort met dezelfde grootte ..."
|
1 Een dikke buis vullen we met een gekleurde vloeistof. Drukken we de vloeistof, in de dikke buis, naar beneden dan zal het vloeistofniveau in de andere buisjes gelijktijdig stijgen en in hetzelfde horizontaal vlak komen te liggen. |
 |
|
2 Men vult een tweehalzige fles volledig met water en sluit ze af met twee kurken. Geeft men een slag op één van de kurken, dan springt de andere omhoog. Dus de neerwaartse druk op de eerste kurk doet een opwaartse druk ontstaan op de tweede.
|
 |
(Blaise Pascal 1623-1662)
Activiteiten
Ga terug naar de startpagina van techna.nl
|
Opdracht |
1) Kan je uitleggen waarom de waterstraal
op de hoogste verdieping van een flatgebouw minder krachtig is dan op
het gelijkvloers ? 2) Neem een slang van doorzichtig plastic van minstens 2 meter. In het ene uiteinde steek je een trechter, in het andere een buisje met een vernauwing van het uiteinde. Als je water in de trechter giet, zal uit de kleine opening het water opspuiten als bij een fonteintje.
3) Hou het stuk met de spuitopening geleidelijk hoger, en kijk wat er dan gebeurt.
|
